أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

201

قانون ( فارسى )

نسخه‌هاى ديگر : مغز سر خرگوش بيابانى را با شراب بخورند خوب است . كمى چلغوز كبوتر را در خمير پيچند و در تنور بگذارند تا برشته شود و بخورند بسيار خوب است . مرّ را با شراب ناشتا بخورند شفا يابند . اگر وسيلهء داروهاى بند آورندهء بول حقنه شوند ، يا داروهاى بند آورنده بول در آنها تزريق شود شفا يابند . فصل دهم ديانيطس يا آب خوردن و فورا شاشيدن ( ديابيطس - نسخه . ) ديانيطس كلمه‌اى يونانى است و نوعى بيمارى را گويند كه انسان تا آب بنوشد بعد از مدتى كوتاه همان آب را مىشاشد . يونانيان اين بيمارى را علاوه بر ديانيطس ، دياسقومس ( دياسقوس - نسخه . ) و قراميس نيز گويند . عرب آن را دواره ، دولاب ، زلق الكليه ، زلق المجاز و معبر گويند . مسألهء اين بيمارى از حيث نوشيدنى ، به حالت لغزش معده و روده نسبت به غذاهاى خوراكى شباهت دارد . كسى كه به اين بيمارى مبتلا باشد ، مرتب آب مىخورد و مىخورد و سيراب نمىشود و همين‌كه نوشيد . مىشاشد و نمىتواند آب نوشيدنى را در بدن نگهدارد ؛ از بالا وارد مىكند و از پايين مىريزد . طبيبى گويد بيمارى ديانيطس به بيمارى لغزش روده شبيه نيست و اين دو بيمارى يك حالت ندارند ؛ زيرا بيمارى ديانيطس كار طبيعت است و ناگهانى پديد مىآيد و ارادهء انسان در آن دخالتى ندارد . امّا لغزش روده - كه احساس در روده‌ها هست و اراده در آن دخيل است - كم‌كم و به تدريج تكميل مىشود . من فرمايش اين طبيب را نپسنديده‌ام . سبب پيدايش بيمارى ديانيطس بسته به حال و احوال كليه است ؛ مثلا كليه ناتوان شده است ، دهانه‌هاى گدار آبرسان باز و گشاد شده‌اند و ياراى برهم آمدن و بسته شدن را ندارند كه آب را چندانكه لازم است در كليه نگهدارى كنند و تا وقت مناسب كه طبيعت مىخواهد آن را بيرون ندهند . - اين حالت ناتوانى كليه و باز شدن و گشاد شدن لوله رگهاى آبرسان - كه از كنترل خارج شده‌اند - از چيست ؟ 1 - ممكن است سرما بر بدن تأثير بد گذاشته باشد و كليه از اثر سرمازدگى همهء بدن گزند ديده باشد . 2 - ممكن است سرما كبد را دربرگرفته باشد و كليه - كه فرعى از كبد يا بهتر بگوييم آبريزگاه كبد است - به اين نابسامانى رسيده باشد . 3 - گاهى ممكن است از اثر نوشيدن آب سرد اين حالت دست دهد .